• Facebook'ta Paylaş
  • Twitter'da Paylaş
Mehmet ULUÇAY

"Devletin Dini Adalettir"

22.7.2020 15:04:53

 "Devletin Dini Adalettir"1.2. 3

"Hz. Ali'ye sordular: Devletin dini olur mu? Şöyle buyurdu: Devletin dini adalettir, adaleti olmayan devlet dinsizdir".1

-"Devletin Dini adalettir, dinin devleti de özgürlüktür"  Adaleti esas almadıktan sonra o devletin dini ya da, seküler bir devlet olmasının önemi yoktur.Müslüman kesin olarak adil olmalı.Adaletin ölçüsü de nedir biliyor musunuz.Emaneti ehline vermek, sevdiğine torpil yapmamak2-

  Adalet Mülkün Temelidir sözü Hititliler tarafından benimsenmiş  bir söylemdir. "Prof.Dr.Berrin ALTUĞ . www.gedik.edu.tr sh.f. 145

" Adalet mülkün temelidir "sözü, adaletiyle tanınan Hz. Ömer’e  de nispet edilir .. Bunun ta İlkçağlara  "Hitit"lere dayandığını görülmektedir. Tıpkı Peygamberimizin  ‘kendini bilen Rabbini bilir’ hadisinin Sokrat’a kadar gittiği (kendini Bil") de görmekteyiz.. Demek ki bunlar  ilkçağlardan beri bilinmektedir.

Yönetim söz konusu olduğunda.adalet ve adil olmak , tarihte bu hep vurgulanmıştır.

Ama bu söz sadece yönetimle ilgili değil, çok daha geniş anlamda da geçerlidir. Çünkü mülk kelimesi hem bir şeyin çıplak mülkiyetini, hem mutlak egemenliğini, yani hem maddi hem manevi varlığında söz ve tasarruf sahibi olmayı anlatır. Sadece maddi varlığına, yani çıplak mülkiyetine sahip olmak çoğu zaman ‘milk’ kelimesiyle ifade edilir. Birincinin ismi faili ‘melik’ ikincinin ise ‘mâlik’tir. Bu sebeple Ebu Hanife Fatiha’daki ‘mâliki yevmi’d-din’ kıraati yerine ‘melik-i yevmi’d-din’ kıraatini tercih eder. Çünkü Allah bir şeyin sadece çıplak mülkiyetine değil, hem milkine hem de mülküne ve melekütüne sahiptir. Melekût, görünmeyen arka plandır, manevi boyuttur.

Kral anlamındaki melik de buradan gelir. Araplar krallık anlamında yine buradan ‘memleke(t)’ kelimesini kullanırlar. Aslında ‘el-Melik’ Allah’ın isimlerindendir. Bu sebeple kralın melik diye isimlendirilmesi uygun değildir. Allah hem Melik’dir, hem Malikü’l-mülk’tür, hem Mâlik-i yevmi’d-dindir, hem de Melîk’dir. Bu, varlığın mutlak hâkimiyetini ve her türlü tasarrufunu elinde bulunduran demektir.Allah’ın bir ismi de Adl’dir. Adl, öncelikle âdil olan demektir. Ancak kelime mastar bir isim olduğu için sadece âdil değil, adaletin bizatihi kendisi, kaynağı, mutlak âdil anlamındadır.Kısaca, Allah’tan başka her şey O’nun mülküdür ve O mülkünün devamını ancak adaletle sağlamaktadır geçerl.

Demek ki, insan bedeninde hâkim olan düzen de adalettir. Her bir organın hatta her bir hücrenin görevi hassas takdir ve ölçülerle belirlenmiş ve kendiliğinden yürür hale getirilmiştir. Eğer burada da bir fesat, çürüme ve bozulma varsa bunu da insan yapmaktadır. Yani insan kendi varlığındaki düzeni ve adaleti de bozabilir, kendi kendisinin zalimi olabilir

.1,2 -R. İhsan Eliaçık3-https://www.yenisafak.com/yazarlar/farukbeser/adalet-mulkun-temelidir-ne-demek-2052674  4Prof.Dr.Berrin ALTUĞ . www.gedik.edu.tr sh.f. 145

 

 DEVLETİN DİNİ ADALETTİR 2.

Adaletin olduğu yerde hukuk olur mu; ya da hukukun olduğu yerde adalet olur mu? Ya da hukuk olur da adalet olmaz mı? Adalet mi eşitlik mi? Aslında cevaplar sorunun içerisindedir. Hukuk kitabidir, adalet ise uygulamadır. Kur’ an aynı zamanda bir hukuk kitabıdır. Uygulandığına ise adalet tecelli eder. Uygulanmasında adaleti tecelli eden hukuka herkes güvenir. Dünya genelinde baktığımızda hukukun var olduğunu fakat adaletin ise yok olduğunu görüyoruz. Halbuki adalet ve hukuk et ve kemik gibi ayrılmaz bir bütündür. Uygulanmadığı sürece hukuk, adalet olamaz. Haliyle de adil olunmaz. Peygamberimiz zamanında hırsızlık yapan adı fatıma olan bir kadın huzura getirildiğinde neden ve niçinler araştırılır, neticede kısasın uygulanmasına  karar verilir. Nüfuzlu, bugünkü manada torpilli insanlar af için araya girerler. Peygamberimiz hepimizin de bildiği: “…..vallahi hırsızlık yapan kızım Fatıma dahi olsa onun da bileğini keserdim……” demesi…hukukun ve adaletin aynı anda var olduğunu göstermektedir. Adalet, yani uygulama var ki o döneme ait bu manada pek menfur hadiseler görmüyoruz. Yoksa adaletsiz hukuk bir işe yaramaz. Her adalet hukuktur, fakat her hukuk adalet değildir. Belki de onun için Hz. Ömer mülkün temelinin hukuk değil adaletin olduğunu söylemiştir.

İslamiyet'in gelmesiyle adalet ve hukuk ta geldi olarak biliyoruz. Ama aslında İslamiyet'ten önce de adalet ve hukukun uygulandığı dönemler olmuştu. İslamiyet olmasa da adalet uygulanabiliyor demek tir. İslamiyet oldu da ne kazandık manasında değerlendirilmemelidir.  Şimdi İslam dini, Kur’ an ve Peygamberimizin hayatı var olduğu halde adalet çok mu uygulanıyor? Hayır. Demek ki adaletin uygulanması hukukla ilgili değildir.İslamiyet ten önceydi, Sasani  hükümdarı Melik Kubad ölünce onun yerine oğlu Nuşirevan tahta oturdu. Henüz 18 yaşındaydı. Akıllı ve adildi. Babası gibi saf ve zayıf karakterli değildi. Babası çabuk aldanan biriydi. Ülkesini kendisini kandıranların eline bırakmıştı. Ülke harap oluyor, hazine boşalıyordu. Valilerin ve memurların uyguladıkları zulüm ve eziyetler karşısında halkın feryadı saraya kadar ulaşıyordu. Nuşirevan tahta oturduğunda da devam ediyordu. Bir gün divanı topladı. Divan üyelerinin çoğu yaşlı ve babası zamanından kalma yöneticilerdi. Ama onları iyi tanıyordu. Ciğerlerini biliyordu. Hepsi babası zamanında devletin imkanlarıyla zenginleşmişlerdi. Genç Nuşirevan divana hitaben yaptığı konuşmada zulümlerden, halkın  çaresizliğinden, ağız vergilerden bahsetti. Kendisinin onları koruduğu gibi, onların da halkı korumalarını istedi. Adaletten ayrılmamalarını, fakiri ve zavallıyı ezmemelerini, zayıfları incitmemelerini, alimlere saygı göstermelerini, insanları kayırmamalarını istedi. Aksi takdirde dediklerini yapmayanı makamından azledeceğini söyledi.

 

Bu Yazıyı Paylaşın:  Facebook Twitter Oyyla Blogger Google Tumblr
Yazarın Diğer Yazıları
22.7.2020 15:04:53
22.7.2020 14:44:49
17.7.2020 15:04:54
8.7.2020 14:38:54
23.5.2020 12:39:57
20.5.2020 11:32:01
18.5.2020 13:08:30
17.5.2020 18:19:32
26.4.2020 15:42:14
19.4.2020 01:39:01
5.2.2019 09:18:16
2.9.2018 10:14:27
30.8.2018 10:34:07
17.8.2018 23:12:47
24.5.2018 12:36:35
20.5.2018 08:16:42
17.5.2018 10:48:48
8.3.2018 12:38:55
13.10.2017 18:38:32
16.9.2017 21:33:05
1.8.2017 08:03:26
17.3.2017 21:41:35
5.3.2017 01:41:16
2.9.2014 12:01:52
Okuyucu Yorumları
Okur Yorumları
Hava Durumu